Edukacja rodzicielska a poprawa jakości snu u niemowląt: przegląd systematyczny

1 MEDCIDS – Department of Medicine of Community, Information and Health Decision Sciences, Faculty of Medicine, University of Porto, Portugal
2 Department of Medicine, Faculty of Medicine, University of Porto; medical doctor at USF Terras de Souza, ACeS Vale do Sousa Sul, Portugal
3 Department of Medicine of Community, Information and Health Decision Sciences, Faculty of Medicine, University of Porto, Portugal; CINTESIS – Center for Health Technology and Services Research, Faculty of Medicine, University of Porto, Portugal
Adres do korespondencji: Paulo Santos, Rua Doutor Placido Costa, S/N, 4200-450 Poero, Portugal, tel.: (00351)220 426 600, e-mail: psantosdr@med.up.pt

Pediatr Med Rodz 2020, 16 (2), p. 190–197
DOI: 10.15557/PiMR.2020.0036
Dla tego artykułu nie dodano pliku PDF.
ABSTRACT

Pierwszy rok życia dziecka może być ogromnym wyzwaniem dla rodziców. Jednym z głównych problemów są nawyki niemowlęcia związane ze snem i płaczem. Mogą one prowadzić do wyczerpania, a w konsekwencji powodować niekorzystne skutki zdrowotne. Ponieważ kluczowe znaczenie ma informacja, w artykule przeprowadzono ocenę znaczenia i wpływu edukacji rodzicielskiej na problemy ze snem występujące u dzieci w pierwszym roku życia. W tym celu dokonano systematycznego przeglądu dostępnej literatury przedmiotu. Przy wyszukiwaniu oryginalnych prac opublikowanych w ciągu ostatnich 10 lat w języku angielskim i portugalskim zostały zastosowane następujące słowa kluczowe: „edukacja rodzicielska”, „rodzicielstwo”, „higiena snu”, „niemowlę” i „noworodek”. Wyszukiwanie ujawniło dziewięć oryginalnych publikacji. Wyniki tych prac wskazują, że interwencja o charakterze profilaktycznym podnosi jakość snu u niemowląt. Opisywane programy edukacji rodzicielskiej były ukierunkowane na kształtowanie prawidłowych nawyków snu u niemowląt, zachowania rodzicielskie i strategie ułatwiające samouspokajanie. Do najbardziej skutecznych metod należało układanie niemowlęcia do snu w stanie czuwania oraz minimalizowanie reakcji rodziców poprzez stosowanie technik aktywnego i stopniowego wygaszania. Wykazano, że interwencje poznawczo-behawioralne niwelują niekorzystne objawy zarówno u rodziców, jak i niemowląt. Włączenie formalnej edukacji rodzicielskiej w proces kształtowania prawidłowych nawyków snu u dzieci i zachowań rodziców w ramach rutynowych procedur pediatrycznej opieki zdrowotnej jest efektywną kosztowo strategią, dzięki której rodziny mogą lepiej radzić sobie z tym wyzwaniem.

Keywords: edukacja rodzicielska, sen u niemowląt, depresja, zmęczenie, pierwszy rok życia