Opłaty za tłumaczenie

Od dnia 1 stycznia 2020 r. wydawca „Pediatrii i Medycyny Rodzinnej” wprowadza odpłatność w wysokości 500 zł + VAT za tłumaczenie, a w przypadku nadesłania pracy w języku angielskim – za jej opracowanie językowe.

Oznacza to, że począwszy od numeru 1/2020 prace przyjęte do druku zostaną opublikowane pod warunkiem wniesienia ww. opłaty. Redakcja zwraca uwagę, że od wielu lat wersje anglojęzyczne wszystkich artykułów publikowanych w „Pediatrii i Medycyny Rodzinnej” są zamieszczane w międzynarodowych bazach danych (m.in. Scopus, Web of Science), co zwiększa widoczność wyników Państwa badań. Dotychczas koszt opracowania językowego w całości ponosił Wydawca, obecnie – w związku z rosnącymi obciążeniami finansowymi – konieczny jest współudział Autorów. Redakcja zastrzega sobie prawo do zwolnienia z odpłatności w wyjątkowych sytuacjach.
Opłata powinna być uiszczona w terminie 14 dni od otrzymania stosownego powiadomienia od Redakcji.

Wpłat należy dokonywać na konto:

Medical Communications Sp. z o.o., ul. Powsińska 34, 02-903 Warszawa
IBAN: PL 34 1090 1043 0000 0001 4310 7637
Kod SWIFT: WBKPPLPP
Bank: Santander Bank Polska S.A.
Tytuł przelewu: Tłumaczenie, PiMR i numer czasopisma, nazwisko pierwszego autora pracy [przykład: Tłumaczenie, PiMR 1 2020, Kowalski]

2019, Vol 15, No 4
Koronawirus 2019-nCoV – transmisja zakażenia, objawy i leczenie
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. c1–c5
DOI: 10.15557/PiMR.2020.0001
STRESZCZENIE

Przez lata koronawirusy traktowane były jako łagodne patogeny, wywołujące nieznacznie nasilone objawy ze strony dróg oddechowych, ustępujące w ciągu kilku dni. Dopiero pojawienie się nowych, wysoce zakaźnych gatunków spowodowało wzrost zainteresowania tymi patogenami. W listopadzie 2002 roku w jednej z chińskich prowincji wybuchła epidemia wywołana przez nieznany wcześniej, wysoce zakaźny gatunek koronawirusa – SARS. Dziesięć lat od epidemii SARS ogłoszono przypadki nowej choroby układu oddechowego, wywołanej przez koronawirusa MERS. Zarówno SARS, jak i MERS są wirusami zoonotycznymi, mogącymi wywoływać zakażenia zarówno u ludzi, jak i u zwierząt. Ich naturalnym rezerwuarem są nietoperze. Aby wirusy te mogły być patogenne dla ludzi, musi dwukrotnie dojść do tak zwanego przełamania gatunkowego – najpierw pomiędzy nietoperzami a innymi ssakami (żywicielami pośrednimi), następnie zaś między tymi ssakami a człowiekiem. Do transmisji zakażenia wirusami SARS i MERS między ludźmi dochodzi w wyniku bliskiego kontaktu (droga kropelkowa, kontakt bezpośredni). Istotnymi cechami gatunkowymi koronawirusów, związanymi z ich patogennością, są wysoka odporność na warunki środowiskowe oraz zdolność przetrwania w postaci aerozolu. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie charakterystyki nowego koronawirusa, który pojawił się w populacji ludzi w grudniu 2019 roku – 2019-nCoV. Omówiono przebieg transmisji zakażenia i wybuchu epidemii, objawy i odpowiedź immunologiczną na zakażenie, możliwości leczenia oraz rokowanie.

Słowa kluczowe: epidemia, pandemia, koronawirusy, zoonozy, ostra niewydolność oddechowa
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Pacjenci kardiologiczni a COVID-19 – co lekarz rodzinny wiedzieć powinien
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. c6–c9
DOI: 10.15557/PiMR.2020.0002
STRESZCZENIE

Pandemia COVID-19 (coronavirus disease 2019), choroby wywoływanej przez nowego koronawirusa SARS-CoV-2 (severe acute respiratory syndrome coronavirus 2), stawia przed współczesną medycyną niespotykane dotychczas wyzwania. Placówki podstawowej opieki zdrowotnej i lekarze rodzinni stykają się z szeregiem problemów spowodowanych obecną sytuacją epidemiologiczną. Nie dotyczą one jedynie pacjentów z podejrzeniem bądź rozpoznaniem COVID-19. Również opieka nad innymi osobami, zwłaszcza obarczonymi schorzeniami przewlekłymi, wymagającymi regularnej kontroli, musi obecnie uwzględniać nowe zagrożenia i ograniczenia organizacyjne. Choć u większości zarażonych COVID-19 przebiega pod postacią łagodnej infekcji dróg oddechowych, to dla osób starszych i obciążonych dodatkowymi schorzeniami choroba ta może stanowić istotne zagrożenie dla zdrowia i życia. Obecność wcześniej rozpoznawanych chorób układu sercowo-naczyniowego wiąże się ze szczególnie złym rokowaniem u pacjentów z COVID-19. Celem pracy jest przedstawienie symptomatologii COVID-19 ze strony układu sercowo-naczyniowego, potencjalnego wpływu infekcji wirusem SARS-CoV-2 na laboratoryjne markery sercowe, omówienie wpływu schorzeń kardiologicznych na przebieg tej choroby oraz przedstawienie obecnego stanowiska ekspertów wobec kontrowersji dotyczących stosowania w okresie pandemii COVID-19 inhibitorów konwertazy angiotensyny i blokerów receptora dla angiotensyny. Chcemy również zwrócić uwagę czytelników na możliwości wykorzystania porad telemedycznych w celu zapewnienia ciągłości opieki nad chorym kardiologicznych z zachowaniem bezpieczeństwa epidemiologicznego.

Słowa kluczowe: 2019-nCoV, układ sercowo-naczyniowy, COVID-19, SARS-CoV-2, telemedycyna, nadciśnienie tętnicze
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Rola receptora dla zaawansowanych produktów glikacji (RAGE) oraz jego ligandów – AGEs – w nadciśnieniu tętniczym oraz chorobie sercowo-naczyniowej
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 353–357
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0059
STRESZCZENIE

Końcowe produkty zaawansowanej glikacji (advanced glycation end products, AGEs) i ich interakcje z receptorem dla zaawansowanych produktów glikacji (receptor for advanced glycation end products, RAGE) odgrywają ważną rolę w patogenezie wielu chorób. RAGE to białka powierzchniowe należące do rodziny immunoglobulin, które wiążą wiele rodzajów ligandów: S100/kalgranulinę, amfoterynę, włókna amyloidu, leukocytarną integrynę i transtyretynę. Należą do nich również AGEs. Na skutek związania receptora RAGE z AGEs dochodzi do uruchomienia wielu szlaków sygnałowych wewnątrz komórki: wzmożonej produkcji reaktywnych form tlenu, cytokin prozapalnych, cząsteczek adhezyjnych oraz aktywacji jądrowego czynnika transkrypcyjnego (NF-κB). Rozpuszczalna (soluble) izoforma receptora – sRAGE – stanowi „pułapkę” dla ligandów, przeciwdziałając negatywnym skutkom ich połączenia. Według aktualnych doniesień wzrost stężenia AGEs wiąże się z rozwojem powikłań w postaci nie tylko mikro- i makroangiopatii cukrzycowej, ale również nadciśnienia tętniczego, chorób układu sercowo-naczyniowego oraz miażdżycy. Najnowsze doniesienia sugerują, że obniżone stężenie sRAGE może służyć jako przydatny marker diagnostyczny. Dokonano analizy literatury na podstawie słów kluczowych oraz w odniesieniu do baz PubMed i Medline. W celu przybliżenia mechanizmu działania osi AGE–RAGE wyselekcjonowano czterdzieści cztery opracowania, ze szczególnym uwzględnieniem roli receptora RAGE w patogenezie nadciśnienia tętniczego oraz chorób układu sercowo-naczyniowego.

Słowa kluczowe: końcowe produkty zaawansowanej glikacji, choroby układu sercowo-naczyniowego, nadciśnienie tętnicze, receptor dla AGE, rozpuszczalna forma receptora dla AGE
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Łysienie plackowate
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 358–361
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0060
STRESZCZENIE

Łysienie plackowate jest schorzeniem występującym z częstością około 1–2% w ciągu życia. Większość przypadków dotyczy pacjentów między 10. a 25. rokiem życia. Przyczyna rozwoju tej choroby nie jest jednoznacznie znana. U jej podłoża mogą leżeć procesy autoimmunologiczne, stres lub czynniki genetyczne. U pacjentów z łysieniem plackowatym często obserwuje się zaburzenia depresyjne bądź lękowe. Charakterystyczne jest występowanie ostro odgraniczonych obszarów skóry pozbawionych włosów, przy czym skóra nie jest zmieniona chorobowo. Nasilenie łysienia plackowatego charakteryzuje się dużą rozpiętością objawów: może być ograniczone do pojedynczych obszarów pozbawionych włosów na skórze głowy, może dotyczyć wszystkich włosów na głowie, a nawet wszystkich włosów na ciele. Istotną rolę odgrywa przeprowadzenie diagnostyki różnicowej, w tym wykluczenie najczęstszego typu łysienia, jakim jest łysienie androgenowe. Przebieg choroby jest trudny do przewidzenia. W większości przypadków następuje spontaniczny odrost włosów. Często występują jednak nawroty. W leczeniu zastosowanie znajdują różne leki, przede wszystkim działające immunomodulująco, zarówno te, które mają na celu wywołanie reakcji alergicznej, jak i te, które działają immunosupresyjnie. W terapii łysienia plackowatego nie ma jednak ustalonych schematów postępowania. Warto zwrócić uwagę na częste wykorzystywanie w leczeniu także psychoterapii bądź leków przeciwdepresyjnych. U pacjentów z łysieniem plackowatym jakość życia, wtórnie do choroby, często jest obniżona, co przy uwzględnieniu potencjalnego wpływu stresu na rozwój schorzenia wydaje się istotne pod kątem ewentualnego wdrożenia wsparcia psychologicznego tej grupie chorych.

Słowa kluczowe: łysienie plackowate, autoimmunologiczna choroba tarczycy, hirsutyzm, glikokortykosteroidy
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Przezklatkowe badanie ultrasonograficzne płuc – podstawy
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 362–365
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0061
STRESZCZENIE

Przezklatkowe badanie ultrasonograficzne płuc jest wykonywane od ponad 40 lat. Początkowo jego głównym zastosowaniem była ocena płynu w jamie opłucnowej, z biegiem czasu liczne badania potwierdziły jego przydatność w diagnostyce chorób płuc. W porównaniu z badaniem rentgenowskim jest pozbawione szkodliwego promieniowania jonizującego, dzięki czemu można je wielokrotnie powtarzać, nie powodując zagrożenia dla zdrowia pacjenta. Przezklatkowe badanie ultrasonograficzne płuc umożliwia ocenę opłucnej płucnej, opłucnej ściennej, przestrzeni pomiędzy nimi oraz samej tkanki płucnej. Niniejsze opracowanie przedstawia technikę badania oraz podstawowe artefakty występujące w prawidłowym badaniu ultrasonograficznym płuc. Do wykonania badania potrzebny jest dowolnej klasy aparat ultrasonograficzny posiadający głowice typu convex oraz liniową. Podstawowy obraz stanowi tak zwany objaw nietoperza, czyli obraz, na jaki składają się cienie dwóch sąsiadujących ze sobą żeber oraz hiperechogenna linia pomiędzy nimi, czyli linia opłucnej. Następnie należy ocenić objaw ślizgania, czyli ruch opłucnej. Brak tego objawu może świadczyć o odmie opłucnowej. Ponadto należy poszukiwać artefaktów występujących w prawidłowym badaniu, takich jak poziome linie równoległe do linii opłucnej, nazywane liniami A, i pionowe linie przemieszczające się zgodnie z ruchami oddechowymi, nazywane liniami Z, liniami I oraz liniami B. Znajomość podstaw przezklatkowego badania ultrasonograficznego płuc jest pomocna w poszukiwaniu patologii. Wykonywanie dużej liczby badań ultrasonograficznych pozwala na zwiększenie własnego doświadczenia, przydatnego w interpretacji tego stosunkowo prostego badania.

Słowa kluczowe: przezklatkowa ultrasonografia płuc, linie B, objaw nietoperza
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Współczesne standardy farmakologicznego leczenia bezsenności
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 366–369
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0062
STRESZCZENIE

W praktyce klinicznej bezsenność można podzielić na krótkotrwałą i przewlekłą. Różnią się one kryterium czasowym. Bezsenność przewlekła trwa dłużej niż 3 miesiące, dolegliwości występują co najmniej 3 razy w tygodniu. Standardy leczenia bezsenności określiła m.in. w 2017 roku Amerykańska Akademia Medycyny Snu. Leczenie jest dwutorowe. W pierwszej kolejności powinny być stosowane metody niefarmakologiczne, które są podstawą terapii i gwarantują jej długotrwały efekt. Metody te obejmują przestrzeganie zasad higieny snu, ograniczenie pór snu, kontrolę bodźców oraz terapię poznawczą. Drugi rodzaj leczenia stanowi farmakoterapia. Podstawą są agoniści receptora benzodiazepinowego. Nowe substancje z tej grupy zastąpiły tradycyjne benzodiazepiny, należą do niej zolpidem, zaleplon i zopiklon. Agoniści receptora benzodiazepinowego wykazują mniej działań niepożądanych oraz przede wszystkim mają niższy potencjał uzależniający. Ich schemat dawkowania zależy głównie od tego, czy leczenie dotyczy bezsenności krótkotrwałej czy przewlekłej. W przypadku bezsenności przygodnej i krótkotrwałej należy jak najszybciej włączyć leki nasenne. Zaleca się położenie jednej tabletki koło łóżka i sięganie po nią tylko wtedy, gdy pacjent po położeniu się, lub w razie wybudzenia w nocy, zbyt długo czeka na zaśnięcie. Taki schemat dawkowania znacznie zmniejsza ryzyko uzależnienia, a większość pacjentów unika przejścia bezsenności krótkotrwałej w przewlekłą. W przypadku bezsenności przewlekłej przy codziennym stosowaniu agonistów benzodiazepin nie wolno przekroczyć okresu 2 tygodni. Warunkiem dłuższego stosowania jest doraźne przyjmowanie, czyli 2–3 razy w tygodniu (lub do 10 razy w miesiącu). Taki sposób leczenia ułatwi jednoczesne stosowanie przez pacjenta metod behawioralnych. Ponadto w terapii można uwzględnić trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny – doksepinę. Do leków niezalecanych w leczeniu bezsenności należą trazodon, tiagabina, difenhydramina, melatonina, tryptofan i waleriana.

Słowa kluczowe: bezsenność, farmakoterapia bezsenności, leczenie bezsenności
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Andropauza – fakty i mity
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 370–373
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0063
STRESZCZENIE

Według Polskiego Towarzystwa Menopauzy i Andropauzy andropauza to okres w życiu mężczyzny, któremu towarzyszy pojawienie się postępujących wraz z wiekiem niedoborów hormonów androgenowych, testosteronu i dehydroepiandrosteronu, a także hormonów wzrostu i melatoniny, co następuje zwykle po 50. roku życia. Symptomatologia tych zmian obejmuje stopniowe pogarszanie się jakości życia, ogólnego samopoczucia, sprawności zawodowej, zaburzenia libido, funkcji seksualnych, zmniejszenie sprawności intelektualnej i zaburzenia snu. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie patofizjologii tego okresu, z uwzględnieniem diagnostyki klinicznej i laboratoryjnej, metod terapii, a także mitów związanych z andropauzą. W związku z tym, że zdecydowana większość mężczyzn (w Polsce kilka milionów) ma dolegliwości natury uogólnionej, należy ten temat potraktować holistycznie, z odpowiednią dozą empatii. Możemy się posiłkować różnymi metodami terapii, które należy stosować zgodnie z określonymi zasadami oraz przeciwwskazaniami. Niestety, duża grupa mężczyzn uważa, że „tak już w tym wieku musi być i nic na to nie poradzimy – po prostu biologia”. I to jest mit, który nie znajduje uzasadnienia – należy z nim walczyć, przede wszystkim poprzez uświadamianie społeczeństwa, stosowanie profilaktyki i na końcu podejmowanie interwencji medycznych.

Słowa kluczowe: andropauza, testosteron, diagnostyka, leczenie
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wpływ bruksizmu w czasie snu na powstawanie pierwotnych bólów głowy u dzieci – przegląd literatury z lat 2013–2018
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 374–377
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0064
STRESZCZENIE

Wprowadzenie: Bóle głowy są częstym problemem u dzieci i młodzieży i stanowią główną przyczynę absencji szkolnej. U dzieci występują najczęściej pierwotne bóle głowy (migrena, napięciowe bóle głowy, neuralgia), które mogą być następstwem parafunkcji w postaci bruksizmu – zaciskania zębów w czasie snu i w okresie czuwania. Celem niniejszego przeglądu było określenie związku pomiędzy występowaniem epizodów bruksizmu i pierwotnych bólów głowy u dzieci. Materiał i metoda: Materiał do niniejszego przeglądu stanowiły prace wyszukane w bazach publikacji naukowych PubMed, ResearchGate i Google Scholar niezależnie przez dwóch autorów. W celu identyfikacji odpowiednich opracowań wyszukiwanie zostało przeprowadzone przy użyciu kombinacji słów kluczowych: bruxism, children, headache (według Medical Subject Headings). Do niniejszego przeglądu zostały zakwalifikowane dwie prace badawcze. Wyniki: Dzieci, u których zdiagnozowano epizody bruksizmu, cechowały się większym ryzykiem wystąpienia pierwotnego bólu głowy. Bruksizm senny był zaś częściej stwierdzany u dzieci, u których występowały epizody migrenowych bólów głowy. Jednak według kryteriów oceny przyjętych w tym przeglądzie wyniki analizowanych prac zostały ocenione jako „umiarkowana wartość dowodów”. Wnioski: Biorąc pod uwagę wartość dowodów naukowych oraz wielkość badanych grup w analizowanych pracach badawczych, nie można potwierdzić związku pomiędzy bruksizmem a pierwotnymi bólami głowy u dzieci. Konieczne są dalsze badania dotyczące zależności występowania bruksizmu i pierwotnych bólów głowy u dzieci.

Słowa kluczowe: bruksizm, dzieci, bóle głowy
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Profilaktyka próchnicy wczesnego dzieciństwa – rola lekarzy pediatrów
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 378–386
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0065
STRESZCZENIE

Próchnica wczesnego dzieciństwa jest poważnym problemem zdrowotnym wśród polskich dzieci. Próchnica z definicji jest transmisyjną chorobą infekcyjną, prowadzącą do demineralizacji i proteolitycznego rozpadu twardych tkanek zęba. Częstość jej występowania, utrzymująca się na tym samym poziomie od wielu lat, wynosi u 3-letnich dzieci ponad 50%. Głównymi przyczynami rozpowszechnienia choroby są zaniedbania higieniczne i żywieniowe, a także słaba świadomość rodziców i opiekunów dotycząca czynników próchnicotwórczych i konsekwencji w przypadku zaniechania leczenia. Wskazuje się na ważną rolę lekarzy pediatrów w zwiększaniu świadomości społecznej w tym zakresie. Wczesne wdrożenie indywidualnego planu profilaktycznego próchnicy w jamie ustnej u dzieci może wyeliminować jej występowanie, a także korzystnie wpłynąć na stan uzębienia w późniejszym wieku i ogólny stan zdrowia. W zakresie profilaktyki próchnicy wyróżniamy profilaktykę domową i profesjonalną. Profilaktyka domowa obejmuje przede wszystkim prawidłową higienę jamy ustnej i pełnowartościową, zróżnicowaną dietę, z eliminacją produktów próchnicotwórczych (kariogennych). Profilaktyka profesjonalna opiera się na zabiegach wykonywanych w gabinecie stomatologicznym. Zdiagnozowanie wczesnych zmian, tzw. plam próchnicowych, jest bardzo istotne, gdyż na tym poziomie mogą zostać one odwrócone. Natomiast zaniechanie leczenia prowadzi do nieodwracalnych zmian w postaci ubytków próchnicowych, które wymagają wdrożenia leczenia inwazyjnego. W niniejszej pracy, wykorzystując własne obserwacje i dostępne piśmiennictwo, autorki przedstawiły przyczyny powstawania próchnicy wczesnego dzieciństwa, jej obraz kliniczny oraz najważniejsze zalecenia profilaktyczne.

Słowa kluczowe: próchnica wczesnego dzieciństwa, próchnica, profilaktyka próchnicy, profilaktyka fluorkowa
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Analiza stanu odżywienia i sposobu żywienia dzieci z alergią na białka mleka krowiego pozostających na eliminacyjnej diecie bezmlecznej
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 387–392
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0066
STRESZCZENIE

Wstęp: Podstawową metodą leczenia alergii na białka mleka krowiego jest eliminacyjna dieta bezmleczna. Wykazano, że może ona prowadzić do niedoborów żywieniowych i zaburzeń rozwoju somatycznego. Cel pracy: Analiza rozwoju somatycznego, stanu odżywienia i sposobu żywienia dzieci z alergią na białka mleka krowiego, pozostających na diecie eliminacyjnej. Materiał i metody: Badaniem objęto 46 dzieci z alergią na białka mleka krowiego w wieku 13–36 miesięcy, u których stosowano dietę bezmleczną przez okres 6–30 miesięcy. Do grupy porównawczej zakwalifikowano 30 dzieci zdrowych w tym samym przedziale wiekowym, pozostających na diecie bez ograniczeń dietetycznych. Kryteriami wyłączenia były choroby przewlekłe. Rozwój somatyczny oceniano na podstawie parametrów antropometrycznych, stan odżywienia – w odniesieniu do wskaźnika masy ciała. Sposób żywienia analizowano przy użyciu programu Dieta 5. Wyniki: Niedobór masy ciała stwierdzono u 10,87% dzieci z alergią na białka mleka krowiego i u 16,67% dzieci z grupy porównawczej, nadwagę rozpoznano odpowiednio u 8,7% i 10% dzieci, a otyłość u 6,52% dzieci z alergią na białka mleka krowiego. Niedobór wzrostu stwierdzono u 10% dzieci z alergią na białka mleka krowiego i zdrowych. Ocena stanu odżywienia badanych dzieci w odniesieniu do wskaźnika masy ciała wykazała, że w grupie badanej niedożywionych było 13% dzieci, a w grupie porównawczej 20%. Analiza sposobu żywienia wykazała w porównaniu z normami żywienia nadmierne spożycie białka, węglowodanów, sodu, fosforu, magnezu, witamin A i C w obu grupach, a dodatkowo witamin D i E w grupie badanej. Spożycie energii i wapnia było prawidłowe w obu grupach. Podaż tłuszczów, żelaza, witamin D, C, E oraz błonnika pokarmowego w diecie eliminacyjnej była istotnie wyższa w stosunku do diety stosowanej u dzieci zdrowych. Wnioski: W grupie dzieci z alergią na białka mleka krowiego pozostających na diecie eliminacyjnej rozwój somatyczny i stan odżywienia nie różniły się w sposób istotny od analogicznych parametrów odnotowanych u dzieci z grupy porównawczej. W obu grupach stwierdzono nieprawidłowości w sposobie żywienia.

Słowa kluczowe: stan odżywienia, alergia na białka mleka krowiego, dieta eliminacyjna, żywienie
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wpływ regularnego treningu na czynność płuc u młodzieży
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 393–397
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0067
STRESZCZENIE

Układ oddechowy osób aktywnie i regularnie uprawiających sport ulega systematycznym przemianom. Rozwój układu oddechowego, a w konsekwencji objętości oddechowych, zależy od rodzaju, intensywności, ciężkości, czasu trwania i częstotliwości wysiłku fizycznego. Badania wskazują, że objętości oddechowe osiągane przez osoby regularnie uprawiające sport są wyższe niż u tych, które prowadzą mniej aktywny tryb życia. Ocenę funkcjonowania układu oddechowego umożliwia spirometria spoczynkowa, która ułatwia postawienie właściwej diagnozy i monitorowanie układu oddechowego zarówno u osób zdrowych, jak i u pacjentów z chorobami przewlekłymi. Celem badania była ocena wybranych parametrów czynności płuc u młodzieży aktywnie uprawiającej sport w odniesieniu do populacji ogólnej. W badaniu wzięło udział 180 nastolatków w wieku 12–17 lat. Wśród nich było 90 chłopców aktywnie uprawiających sport w szkole sportowej oraz 90 chłopców nietrenujących regularnie, uczęszczających do szkoły niesportowej. Uczniowie szkoły sportowej codziennie trenowali grę w piłkę nożną. U osób zakwalifikowanych do badania wykonano spirometrię spoczynkową. Wśród uczniów aktywnie grających w piłkę nożną zaobserwowano istotnie wyższe wartości natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1), natężonej pojemności życiowej (FVC), szczytowego przepływu wydechowego (PEF) i maksymalnych przepływów wydechowych (MEF25). Stwierdzono również, że u młodzieży regularnie uprawiającej sport istnieje dodatnia korelacja pomiędzy wskaźnikiem masy ciała (BMI) a FEV1, FVC, PEF oraz MEF25; u dzieci nietrenujących podobną korelację zaobserwowano jedynie pomiędzy BMI i FVC. Uzyskane wyniki wskazują, że regularne uprawianie sportu pozytywnie wpływa na uzyskanie lepszych parametrów w spirometrii spoczynkowej wśród młodzieży.

Słowa kluczowe: czynność płuc, BMI, sport, młodzież
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Zachorowalność na wybrane nowotwory złośliwe w 2015 roku na terenie Bielska-Białej
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 398–402
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0068
STRESZCZENIE

Wstęp: W Polsce w 2015 roku zarejestrowano 163 281 nowych zachorowań na nowotwory złośliwe, przy czym u mężczyzn liczba ta wynosiła 81 649, a u kobiet 81 632. W województwie śląskim odnotowano 19 180 nowych zachorowań – 9567 u mężczyzn i 9613 u kobiet (liczby bezwzględne). W 2015 roku w Beskidzkim Centrum Onkologii – Szpitalu Miejskim im. Jana Pawła II wśród mężczyzn zarejestrowano ogółem 430 przypadków zachorowań na nowotwory złośliwe, a wśród kobiet 403. Cel pracy: W niniejszym artykule przedstawiono zachorowalność na wybrane nowotwory złośliwe u mieszkańców Bielska-Białej, którzy byli hospitalizowani we wskazanym szpitalu w 2015 roku. Materiał i metody: Otrzymano dane statystyczne pochodzące z Beskidzkiego Centrum Onkologii – Szpitala Miejskiego im. Jana Pawła II w Bielsku-Białej w postaci rocznego sprawozdania za 2015 rok. Dokonano analizy statystycznej nowotworu złośliwego sutka, jądra i gruczołu krokowego. Wyniki i omówienie: W 2015 roku w Beskidzkim Centrum Onkologii – Szpitalu Miejskim im. Jana Pawła II w Bielsku-Białej odnotowano wśród mężczyzn 7 zachorowań na nowotwór złośliwy jądra i 80 na gruczoł krokowy. U kobiet zarejestrowano 90 zachorowań na nowotwór złośliwy piersi i był to najczęstszy nowotwór odnotowany w omawianym szpitalu. Zdecydowana większość zarejestrowanych zachorowań na nowotwory różnego typu występuje w grupie osób po 60. roku życia, i to zarówno wśród mężczyzn, jak i wśród kobiet. Wnioski: Zarówno w Polsce, jak i na świecie nowotwory stanowią poważny problem zdrowotny. Jest to druga przyczyna zgonów ogółem i pierwsza u osób przed 65. rokiem życia w Polsce. Analiza danych wykazała, że na terenie Bielska-Białej nowotwory piersi i gruczołu krokowego należą do najczęstszych nowotworów złośliwych.

Słowa kluczowe: epidemiologia nowotworów, choroba nowotworowa, nowotwór prostaty
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Hiperkalciuria uwarunkowana mutacją genu CYP24A1 jako przyczyna nawracających zakażeń układu moczowego – opis przypadku
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 403–406
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0069
STRESZCZENIE

Hiperkalciuria idiopatyczna jest najczęstszym zaburzeniem metabolicznym prowadzącym do rozwoju kamicy układu moczowego. W jej powstaniu odgrywają rolę: czynniki środowiskowe i dietetyczne, defekty nerkowe – prowadzące do nadmiernej utraty wapnia z moczem, stany przebiegające z nadmierną resorpcją wapnia z kości, mutacje genetyczne zaburzające metabolizm witaminy D. Objawy hiperkalciurii mogą być różnie nasilone – od zatrucia witaminą D, poprzez nefrokalcynozę, kamicę, hiperkalciurię, do postaci łagodniejszych, które ujawnią się podczas suplementacji witaminą D. Hiperkalciuria może powodować niespecyficzne objawy, takie jak: krwinkomocz, krwiomocz, jałowa leukocyturia, zakażenia układu moczowego. W pracy przedstawiono opis przypadku 10-letniej dziewczynki z nawracającymi zakażeniami układu moczowego, u której wykluczono wadę układu moczowego i zaburzenia funkcji pęcherza, stwierdzono zaś hiperkalciurię nerkową. Badania genetyczne potwierdziły mutację CYP24A1. Leczenie tiazydami spowodowało normalizację kalciurii, nawroty zakażeń układu moczowego ustąpiły. Wnioski: U pacjentów z nawrotami zakażeń układu moczowego należy brać pod uwagę możliwość występowania hiperkalciurii o podłożu genetycznym.

Słowa kluczowe: mutacja CYP24A1, hiperkalciuria, zakażenia układu moczowego
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Pęcherzykowa wysypka u 5-letniego chłopca z dusznością
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 407–411
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0070
STRESZCZENIE

Powikłania skórno-śluzówkowe, obejmujące m.in. rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa–Johnsona czy toksyczną nekrolizę naskórka, mogą się rozwinąć nawet u jednej trzeciej chorych zakażonych Mycoplasma pneumoniae. W niniejszej pracy przedstawiono przypadek 5-letniego chłopca, u którego zapalenie płuc o etiologii M. pneumoniae miało nietypowo ciężki przebieg, natomiast towarzyszące objawy skórno-śluzówkowe pozwoliły ustalić właściwe rozpoznanie. Wykwity typu „tarczy strzelniczej”, z możliwym rozwojem pęcherzy, a także nasilone zmiany w obrębie śluzówek u dziecka z cechami infekcji dróg oddechowych powinny nasuwać podejrzenie zakażenia atypowego.

Słowa kluczowe: pozaszpitalne zapalenie płuc, zakażenia układu oddechowego, atypowy patogen, zapalenie naczyń, zapalenie błon śluzowych, rozpoznanie
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Rak neuroendokrynny krtani o średnim stopniu zróżnicowania: opis przypadku i przegląd piśmiennictwa
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 412–415
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0071
STRESZCZENIE

Rak neuroendokrynny krtani to rzadki nowotwór, stanowiący jedynie 1% przypadków guzów pierwotnych o takim umiejscowieniu. Nowotwory te klasyfikuje się jako dobrze, średnio i słabo zróżnicowane. Cechami różnicującymi te kategorie są atypia jądrowa, wskaźnik mitotyczny oraz obecność/brak martwicy. W diagnostyce raka neuroendokrynnego krtani pomocne jest również badanie immunohistochemiczne. W pracy przedstawiono przypadek średnio zróżnicowanego raka neuroendokrynnego krtani u 57-letniego mężczyzny z utrzymującymi się od miesiąca objawami pod postacią bólu szyi i dysfagii. Obecnie nie ma standardowego schematu leczenia tego nowotworu. Niemniej jednak z uwagi na złe rokowanie w przypadku raka neuroendokrynnego krtani o średnim stopniu zróżnicowania autorzy pracy zalecają bezzwłoczne i agresywne leczenie oraz kontrolne badanie PET-TK sześć miesięcy po zabiegu.

Słowa kluczowe: badanie immunohistochemiczne (IHC), krtań, rak neuroendokrynny (NEC), laryngektomia
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Przemieszczające się ciało obce w obrębie szyi
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 416–418
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0072
STRESZCZENIE

Ciało obce w obrębie gardła to bardzo częsty powód kierowania pacjentów do otolaryngologa. W większości przypadków ciało obce usuwane jest warunkach ambulatoryjnych lub w znieczuleniu ogólnym. Przypadki drążącego ciała obcego w gardle są rzadkie, jednak mogą wiązać się z ciężkimi powikłaniami, zależnymi od drogi migracji. W niniejszej pracy przedstawiamy przypadek przemieszczającej się rybiej ości, która została u pacjenta odnaleziona w prawym mięśniu pochyłym i z powodzeniem usunięta z dostępu zewnętrznego. Celem pracy jest podkreślenie znaczenia dokładnego wywiadu i badania przedmiotowego u osoby z ciałem obcym w gardle, w szczególności gdy pomimo negatywnego wyniku wziernikowania krtani i przełyku pacjent nadal prezentuje objawy kliniczne. Badania obrazowe mają kluczowe znaczenie dla postawienia diagnozy i określenia precyzyjnej lokalizacji ciała obcego i w ten sposób pozwalają na uniknięcie możliwych, nawet śmiertelnych powikłań.

Słowa kluczowe: przemieszczające się ciało obce, szyja, rybia ość
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Różnorodność kliniczna choroby autoimmunologicznej na przykładzie współistnienia autoimmunologicznej niedokrwistości, autoimmunologicznego zapalenia wątroby i autoimmunologicznej aplazji szpiku
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 419–423
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0073
STRESZCZENIE

Choroba autoimmunologiczna to stan, w którym układ odpornościowy gospodarza wytwarza przeciwciała skierowane przeciwko antygenom naturalnie u niego występującym. Odpowiedź immunologiczna może zostać zainicjowana zarówno przez własne, jak i przez obce antygeny. Istotną rolę w kontroli procesu autoimmunologicznego odgrywają uwarunkowania genetyczne oraz czynniki środowiskowe, w tym infekcje, które mogą powodować wytwarzanie autoprzeciwciał. Niedokrwistość autoimmunohemolityczna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby i niedokrwistość aplastyczna to jednostki chorobowe, których patogeneza obejmuje autoagresję. Na podstawie przypadku opisanego w niniejszej pracy przedstawiono występowanie tych trzech schorzeń u jednego pacjenta. Na uwagę zasługuje fakt, że następują one po sobie: kiedy pacjent uzyskuje remisję jednej z chorób, ujawnia się kolejna. Prezentowany przypadek ma na celu zwrócenie uwagi na możliwość współwystępowania różnych jednostek chorobowych z kręgu autoagresji, obecność istotnych korelacji między nimi oraz konieczność zachowania czujności w odniesieniu do pacjentów w remisji choroby autoimmunologicznej.

Słowa kluczowe: niedokrwistość autoimmunohemolityczna (NAIH), autoimmunologiczne zapalenie wątroby (AZW), niedokrwistość aplastyczna (NA)
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Osobliwa lokalizacja guza Warthina położonego poza śliniankami przyusznymi
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 424–426
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0074
STRESZCZENIE

Cel badania: Celem badania było podkreślenie znaczenia skrupulatnego wywiadu chorobowego i badania fizykalnego, jak również świadomości istnienia różnych możliwości rozpoznania i postępowania leczniczego. Opis przypadku: Guz Warthina to zmiana łagodna wywodząca się głównie z przyusznego gruczołu ślinowego, która rzadziej obejmuje inne gruczoły ślinowe. Guz Warthina położony poza obrębem ślinianek przyusznych lub ektopowy najczęściej dotyczy ślinianki podżuchwowej. W pracy przedstawiono rzadki przypadek guza Warthina o niezwykłej lokalizacji. Mężczyzna w wieku 59 lat zgłosił się z obrzękiem w okolicy podżuchwowej oraz uczuciem pełności w obrębie nosogardła po stronie prawej. Wyniki biopsji masy zlokalizowanej w nosogardle oraz wyniki badań obrazowych sugerowały rozpoznanie guza Warthina. Wniosek: Autorzy niniejszej pracy pragną podkreślić wyzwania związane z diagnostyką oraz omówić leczenie tej jednostki chorobowej.

Słowa kluczowe: guz Warthina, guzy gruczołów ślinowych, nosogardło
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Przewlekłe zmiany okołoodbytowe u prawidłowo rozwijającego się 17-letniego chłopca
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 427–429
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0075
STRESZCZENIE

W pracy przedstawiono opis przypadku 17-letniego, dotychczas zdrowego i prawidłowo rozwijającego się chłopca, który został przyjęty do Kliniki z powodu utrzymujących się od trzech lat przetok okolicy odbytu. Wykonane dotychczas badania diagnostyczne, w tym kolonoskopia, nie pozwoliły ustalić rozpoznania. Wielokrotne leczenie chirurgiczne i antybiotykoterapia doustna nie przyniosły poprawy. Postawiono podejrzenie choroby Leśniowskiego–Crohna. Wykonano pełną diagnostykę: gastroskopię i kolonoskopię z pobraniem wycinków, enterografię rezonansu magnetycznego oraz badanie rezonansu magnetycznego miednicy mniejszej. Na podstawie całości obrazu klinicznego oraz wyników badań dodatkowych zdiagnozowano chorobę Leśniowskiego–Crohna. Celem niniejszej pracy jest podkreślenie wagi wczesnej, ukierunkowanej diagnostyki, która pozwoli uniknąć opóźnień w rozpoznaniu i dzięki temu zmniejszyć ryzyko wystąpienia powikłań. Niezmiernie istotna jest w tym procesie rola lekarza sprawującego podstawową opiekę nad pacjentem, kierującego go na badania dodatkowe i konsultacje specjalistyczne. Dlatego też, opisując historię choroby młodego pacjenta, autorzy chcieli zwrócić uwagę na pewne charakterystyczne objawy, które mogą być pierwszymi symptomami przewlekłej zapalnej choroby jelit. Należy podkreślić, że występowanie przewlekłych czy nawracających zmian okołoodbytowych u prawidłowo rozwijającego się nastolatka, przy braku innych dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, powinno skłaniać do wykonania pełnej diagnostyki w kierunku choroby Leśniowskiego–Crohna.

Słowa kluczowe: choroba Leśniowskiego–Crohna, dzieci, zmiany okołoodbytowe
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Ropień śledziony u dziecka jako przyczyna gorączki o niejasnej przyczynie
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 430–433
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0076
STRESZCZENIE

Ropień śledziony jest rzadkim stanem chorobowym; szczyt zachorowań przypada na trzecią i szóstą dekadę życia. U dzieci rozpoznanie to ustalane jest znacznie rzadziej niż u dorosłych. Głównymi przyczynami powstawania ropni są infekcje wielonarządowe, stany obniżonej odporności oraz urazy. Niekorzystnym czynnikiem rokowniczym jest współistnienie cukrzycy, infekcyjnego zapalenia wsierdzia oraz niedoborów odporności. Do czynników etiologicznych ropni śledziony należą bakterie tlenowe i beztlenowe oraz grzyby. Objawy ropni śledziony są niespecyficzne, obejmują ból w lewym nadbrzuszu, gorączkę, splenomegalię, obserwuje się też podwyższone wskaźniki stanu zapalnego. Diagnozę potwierdzają badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej oraz tomografia komputerowa. Leczenie obejmuje metody zachowawcze (antybiotykoterapia) i chirurgiczne (drenaż oraz splenektomia). Ropień śledziony jest stanem wyjątkowo groźnym, w przypadku którego przy prawidłowym, szybkim rozpoznaniu oraz leczeniu śmiertelność spada jednak z kilkudziesięciu do poniżej 10%. Przedstawiony przypadek ilustruje przebieg choroby u 6-letniego chłopca, a także wskazuje na konieczność uwzględnienia ropni śledziony w diagnostyce różnicowej gorączki o nieznanym pochodzeniu.

Słowa kluczowe: pediatria, choroby śledziony, ropień, gorączka o nieznanej etiologii, wskaźniki stanu zapalnego
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Rzadka przyczyna rozległego krwawienia po zabiegu tonsillektomii: tętniak rzekomy tętnicy twarzowej
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 434–436
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0077
STRESZCZENIE

Krwotok po zabiegu tonsillektomii to potencjalnie poważne, a niekiedy śmiertelne powikłanie. Jego częstym powodem jest zakażenie lub przedwczesne odklejenie się ziarniny. Zahamowanie krwawienia zazwyczaj umożliwiają konwencjonalne metody hemostatyczne, takie jak płukanie wodą z lodem, kauteryzacja elektryczna lub podwiązanie chirurgiczne. W pracy przedstawiono przypadek odległego, nawracającego, rozległego krwawienia po zabiegu tonsillektomii, opornego na zwykle stosowane leczenie i wymagającego podwiązania tętnicy szyjnej zewnętrznej. W wykonanej następnie tomografii komputerowej naczyń krwionośnych uwidoczniono obecność tętniaka rzekomego tętnicy twarzowej. Przeprowadzono udaną embolizację wewnątrznaczyniową lewej tętnicy twarzowej.

Słowa kluczowe: nawracające krwawienie po zabiegu tonsillektomii, tętniak rzekomy, tętnica twarzowa
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wzorzec dobrego pediatry w orzeczeniach sądów lekarskich
Pediatr Med Rodz 2019, 15 (4), p. 437–442
DOI: 10.15557/PiMR.2019.0078
STRESZCZENIE

W niniejszej pracy przedstawiono obowiązki lekarza pediatry dotyczące diagnozy i leczenia, które powinien wykonywać w odniesieniu do zasady należytej staranności. Ta fundamentalna dla zawodu lekarza zasada wynika nie tylko z przepisów prawa, ale także z norm deontologicznych. Z tego względu oprócz odpowiedzialności karnej i cywilnej lekarz ponosi również opisaną w tym artykule odpowiedzialność zawodową. W polskiej doktrynie prawniczej odpowiedzialność zawodową lekarzy często uznaje się za quasi-karną, dostosowaną do potrzeb określonych instytucji, i zalicza do prawa karnego w szerokim tego słowa znaczeniu. Jednak postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy toczy się niezależnie od postępowania karnego lub innego postępowania dyscyplinarnego dotyczącego tego samego czynu. W niniejszej pracy mowa jest o tym, w jaki sposób funkcjonują sądy lekarskie. To o tyle istotne, że sędziowie sądów lekarskich w I i II instancji rozstrzygają samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne. Członkowie sądów lekarskich w zakresie orzekania podlegają przepisom powszechnie obowiązującego prawa. W tego typu postępowaniach kluczową kwestię stanowi opinia biegłego. Biegły lekarz, odwołując się do wiedzy i doświadczenia praktycznego, ukazuje kontekst medyczny sporu prawnego. W artykule zwrócono uwagę na formę i elementy, jakie powinna zawierać opinia biegłego, który musi dysponować odpowiednim materiałem do przeprowadzenia ekspertyzy. W przypadku opinii wydawanych w sprawach dyscyplinarnych lekarzy biegły pozyskuje materiał na podstawie osobistego badania pokrzywdzonego oraz analizy całości dokumentacji albo tylko na podstawie dokumentacji medycznej. W opracowaniu przedstawiono przykłady takich opinii.

Słowa kluczowe: lekarz pediatra, sąd lekarski, należyta staranność
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)